5. Beck – Song Reader (2012)

ბექი მუსიკოსების ის იშვიათი კატეგორიაა, რომელმაც წლების განმავლობაში საკმაოდ დიდი პოპულარობა მოიპოვა მეინსტრიმში, ამავდროულად თავისი ანდერგრაუნდ იდენტობა შეინარჩუნა და დღემდე უზარმაზარი პატივისცემით სარგებლობს ინდი-როკ მსმენელთა კომუნაში. ფართო საზოგადოება მას 90-იანების ალბათ ყველაზე ცნობილი მისამღერით იცნობს, ხოლო ფანები მისი უპრეცედენტოდ მრავალფეროვანი დისკოგრაფიით ამაყობენ.

რაც შეეხება ამ ალბომს, ბექმა თავისი მსმენელები დიდად გააოცა, რადგან უკვე ჩაწერილი სიმღერების ნაცვლად ალბომი მუსიკალური ნოტების ფურცლებს შეიცავდა. მუსიკოსი მოუწოდებდა თავის ფანებს, თვითონ გაერჩიათ და დაეკრათ მისი ახალი სიმღერები და მათთვის საკუთარი ინტერპრეტაცია მიეცათ. იდეა ძალიან ბექისეული აღმოჩნდა - თანამედროვე დისტრიბუციის მეთოდების გამოყენება ისეთი ანტიკვარული რაღაცისთვის, როგორიც ნოტების წიგნაკია. ამით მან კიდევ ერთხელ წამოსწია კითხვა იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ შეიძლება აღქმულ იქნას ხელოვნება თანამედროვე სამყაროში და ალბათ კიდევ ის, თუ ხანდახან რამდენად საჭიროა, ფორტეპიანოზე დაკვრა იცოდე.

 

4. Flaming Lips – Zaireeka (1997)

შემდეგი ბენდი ჩვენს სიაში შესაძლოა ბევრისთვის უცნობი აღმოჩნდეს, თუმცა მინდა დაგარწმუნოთ, რომ ინდი-როკ საზოგადოებაში (ახლა ვაცნობიერებ, რომ ეს სია შეიძლება ცოტა მიკერძოებული იყოს) ისინი ნამდვილი ლეგენდები არიან. მათი ალბომი The Soft Bulletin-ი ერთ-ერთ საუკეთესოდაა აღიარებული საკუთარ ჟანრში, თუმცა ჩვენი ყურადღება მასზე ერთი წლით ადრე გამოშვებულმა ალბომმა Zaireeka-მ მიიპყრო.

საქმე ისაა, რომ როდესაც Flaming Lips-ის ფანებმა ახალნაყიდი 4-დისკიანი ალბომის შეფუთვა გახსნეს, მათ შიგნით წარწერა დახვდათ. წარწერა იუწყებოდა, რომ სრული მუსიკალური გამოცდილების მისაღებად მსმენელს ოთხივე დისკი ერთდროულად უნდა ჩაერთო და მოესმინა. აღმოჩნდა, რომ ბენდს თითო დისკზე სხვადასხვა მუსიკალური ფრაზა ჩაეწერა, რომლებიც ერთად ჩართვის მომენტში საერთო ნაწარმოებს ქმნიდა. დისკები დამოუკიდებლადაც წარმოადგენდნენ აღქმად მუსიკალურ ნამუშევრებს, თუმცა საბოლოო პროდუქტის მოსასმენად ინსტრუქციის ბოლომდე მიყოლა იყო საჭირო. მსმენელს შეეძლო, მოსასმენი აპარატები ოთახში სხვადასხვანაირად განელაგებინა, ასევე, თუ ის პატარა აცდენით ჩართავდა დისკებს, შედეგად საინტერესო ექოსა და რევერბის ეფექტებს მიიღებდა. ამის წაკითხვისას ადამიანს შეიძლება ერთი ბუნებრივი კითხვა გაუჩნდეს: „ვინ ჯანდაბას უდევს [U1] სახლში ამდენი მუსიკალური აპარატურა?“ თუმცა ამ მოცემულობამაც საინტერესო შედეგი გამოიღო: ალბომის მოსმენის პროცესი ახლა შეიძლებოდა უფრო კოლექტიური გამხდარიყო. საერთო გემოვნების ადამიანებს შეეძლოთ შეკრებილიყვნენ, საკუთარი აუდიოსისტემები მოეტანათ და ერთად მოესმინათ ბენდისთვის. ამ პრაქტიკას ბენდიც ახალისებდა - ისინი აწყობდნენ უზარმაზარ წვეულებებს და აპარატურას თვითონ უზრუნველყოფდნენ.

ექსპერიმენტმა შედეგი გამოიღო - იდეა არასდროს ყოფილა კომერციული, მან უბრალოდ მეტი მისტიკა შემატა ბენდს და ერთგული მსმენელები კიდევ უფრო ერთგული გახადა.

 

 

3. U2 – Songs of Innocence (2014)

ყველა სია საჭიროებს ერთ ბოროტმოქმედს და ჩვენს სიაში ამ როლს ყველასთვის ცნობილი ბენდი - U2 თამაშობს. ჩვენ ტყუილად არ ვაქებდით ბექს იმისათვის, რომ მან ამდენი ხნის განმავლობაში შეინარჩუნა არტისტიზმი. საქმე ისაა, რომ არსებობს დაუსრულებელი სია მუსიკოსების, რომლებმაც დროთა განმავლობაში ყველაფერი დაუთმეს მუსიკალურ ინდუსტრიას მხოლოდ იმისათვის, რომ პოპულარულები დარჩენილიყვნენ. [U2] ერთ-ერთი ასეთი ბენდი არის U2. მიუხედავად იმისა, რომ მათი ძველი მუსიკალური შემოქმედება აღიარებულია მთელ მსოფლიოში, არაა რთული იმის შემჩნევა, თუ როგორ გადაიქცა ეს, ერთ დროს მართლაც დიდებული, ბენდი კომერციულ მანქანად.

2014 წელს U2-მ Apple-ის დახმარებით გამოუშვა ალბომი სახელად Songs of Innocence (ირონიულია, კი). ალბომის გადმოწერა შეიძლებოდა მხოლოდ iTunes-ის პლატფორმაზე და, რაც მთავარია, იყო სრულიად უფასო Apple-ის მომხმარებლებისათვის. შედეგად ალბომი ხელმისაწვდომი გახდა დედამიწის 500 მილიონი მოსახლისათვის, რის გამოც იგი  „ყველა დროის ყველაზე დიდ ალბომ-რელიზად“ მოინათლა. თუმცა მასობრივ კამპანიას ერთი რამ გამოეპარა -  Apple-ის ბევრ მომხმარებელს მუსიკის გადმოწერის ავტომატური ფუნქცია ჰქონდა ჩართული, რის გამოც მთელი მსოფლიოს გარშემო მილიონობით ადამიანს მათი სურვილის მიუხედავად ჩაეტვირთათ ალბომი, რამაც ბევრის უკმაყოფილება გამოიწვია. გადაჭარბება არ იქნება თუ ვიტყვით, რომ ბენდმა საკუთარი მუსიკა სპამად გადააქცია, iTunes-მა სპეციალური ფუნქციაც კი დაამატა, რათა ხალხს ალბომის წაშლა მარტივად შეძლებოდა. U2-ს ფრონტმენმა ბონომ განაცხადა: „ჩვენ გვსურდა რძის ქილები ხალხის სახლების კარებთან დაგვედო, თუმცა შემთხვევით ისინი ადამიანების მაცივრებში აღმოჩნდა”. ბონოს იმის თქმაც დაავიწყდა ალბათ, რომ ეს რძე ამავდროულად ამყრალებულიც იყო.

2. Kanye West – The Life of Pablo (2016)

მიუხედავად იმისა, რომ კანიე ვესტი თითქმის უნივერსალურად შეძულებული პიროვნებაა, მუსიკის კრიტიკოსები მის ალბომებს საკმაოდ მაღალ შეფასებებს აძლევენ. ამ მხრივ, მისი მეშვიდე ალბომიც არ აღმოჩნდა გამონაკლისი, თუმცა ყველა აღნიშნავდა, თუ რამდენად უთავბოლო იყო როგორც ალბომის მუსიკალური ნაწილი, ასევე მისი რელიზის თანამიმდევრობა. თავდაპირველად The Life of Pablo გამოვიდა ექსკლუზიურად Jay-Z-ს მფლობელობაში მყოფ Tidal-ის პლატფორმაზე. თუმცა ამის შემდეგ კანიემ განაცხადა, რომ ალბომი „ცოცხალი, ცვალებადი კრეატიული ორგანიზმი იყო“ და მის ალტერაციას შეუდგა. დროთა განმავლობაში იგი ცვლიდა ტრეკების მიქსებს, ტექსტებს, ამატებდა ახალ ნაწილებს. ამ გზით კანიემ საზოგადოებრივი ყურადღების დიდხანს შენარჩუნება შეძლო, მის ამ ექსპერიმენტს კი შემდგომ სხვა არტისტებმაც მიბაძეს (Young Thug, Future).

 

     

  1. 1.    Radiohead – In Rainbows (2007)

ბევრ ადამიანში უკვე ცინიკურ ღიმილს იწვევს ის ფაქტი, რომ ბოლო დროის ყველა მუსიკალური სიის პირველ ადგილს „რედიოჰედი“ იკავებს, მაგრამ 2007 წელს გამოსულმა „რედიოჰედის“ ამ ალბომმა მუსიკის ინდუსტრიაში თამაშის წესები მართლა შეცვალა. ბენდმა ალბომის გასაყიდად „გადაიხადე-რამდენიც-გინდა“ მეთოდს მიმართა. მსმენელი ფასს თავად ადგენდა, მას ალბომის სახლში წაღება უფასოდაც კი შეეძლო. ამ მასშტაბის ბენდისთვის ასეთი სახის კამპანია იმ დროისათვის უპრეცედენტო იყო, თუმცა მან გაამართლა და გაყიდვებმა საკმაოდ დიდ ნიშნულებს მიაღწია. ამ ნაბიჯის გამო ბევრმა მუსიკოსმა „რედიოჰედი“ გააკრიტიკა. მათ განაცხადეს, რომ ასეთი რელიზის შედეგად მსმენელს შესაძლოა პრეტენზია გაუჩნდეს, რომ მუსიკა უფასო შეიძლება იყოს. ყველა ბენდი კი არ არის „რედიოჰედივით“ ფინანსურად წარმატებული, რათა ასეთ მოთხოვნებს დაემორჩილოს. „რედიოჰედს“ ძალიან დიდი და განსაკუთრებული სახის ფანბეისი ჰყავთ. კრიტიკოსები ამბობდნენ, რომ რამაც „რედიოჰედის“ შემთხვევაში წარმატებით იმუშავა, სხვა არტისტების ალბომებზე შეიძლება არ იმუშაოს“. რაც არ უნდა იყოს, ეს ქეისი შემდგომ კარგი საკვლევი მასალა გახდა ბიჰევიორისტი  ეკონომისტებისათვის.

 

თუმცა, მიუხედავად წარმატებისა, „რედიოჰედს“ მსგავსი სტრატეგია მომდევნო ალბომებზე აღარ გამოუყენებია.


 [U1]აპარატურა დგას, ამ შემთხვევაში - უდგას

(როგორც: თეფში - დევს, ჭიქა - დგას)

 

თუ დარჩეს როგორც არის?

 

 [U2]ყველაფერი დათმეს  იმისთვის, რომ მუსიკალურ ინდუსტრიაში პოპულარულები დარჩენილიყვნენ.

წინა სტატია

გაზიარების ეკონომიკა
11 იანვარი, 2018

შემდეგი სტატია

ვირტუალური რეალობა განათლებაში
17 იანვარი, 2018
NEXIA TA - წლის კომპანია საქართველოდან
კომპანიები | თებ, 15, 2018
The Reform Ambassador
Forbes Georgia in English | იან, 24, 2018
ქართული პროდუქციის 10 უმსხვილესი ექსპორტიორი კომპანია
ახალი ამბები ქართულად | იან, 30, 2018
Forbes Georgia in EnglishForbes WomanForbes Banker
მილიარდერების რეიტინგი - Real Time
იხილეთ ყველა