სტივ ფორბსი ასახელებს რამდენიმე კრიტიკულ, დადებით ნაბიჯს, რომლებიც ხელს შეუწყობს ვენესუელის დემოკრატიისა და ეკონომიკის აღდგენას დიქტატორ ნიკოლას მადუროს დაპატიმრების შემდეგ.
გაუბედურებული, ინფლაციით დასნეულებული ვენესუელის ეკონომიკის ფუნქციონირების აღდგენა რთული ამოცანა იქნება, განსაკუთრებით მაშინ, როცა გაუგებარია, თუ რომელი მთავრობა შეცვლის ნიკოლას მადუროს რეჟიმს. თუმცა არსებობს რამდენიმე არსებითი, დადებითი ნაბიჯი, რომელთა სწრაფად განხორციელებაც სახელმწიფო მდივანს, მარკო რუბიოს, შეუძლია, რამდენადაც სწორედ ის ზედამხედველობს ვენესუელის ნამდვილ დემოკრატიაზე გადასვლას.
დასაწყისისთვის, საქმეში არ უნდა ჩაერთოს საერთაშორისო სავალუტო ფონდი (IMF). IMF-ის მოზიდვა მარტივი, მაგრამ კატასტროფული დეფოლტის გამომწვევი იქნებოდა. ეს ინსტიტუტი გასცემს ტოქსიკურ რეცეპტებს, რომლებიც ხელს უშლის ძლიერ ეკონომიკურ ზრდას, მათ შორის ყველაზე ცნობილია ვალუტის დევალვაციები და გადასახადების ზრდა. სუსტი ეკონომიკის შენარჩუნება საბოლოოდ გამოიწვევს თავისუფალი ბაზრისა და დემოკრატიული მთავრობის დისკრედიტაციას.
ვალუტის ღირებულების შემცირება ფულად ინფლაციას ნიშნავს. სწორედ ამიტომ, ახალი ვენესუელისთვის დიდი ბიძგი იქნებოდა ეკონომიკის დოლარიზაცია – ანუ პრაქტიკულად უსარგებლო ვალუტის, ბოლივარის, სწრაფი ჩანაცვლება დოლარით. ლათინური ამერიკის ორმა ქვეყანამ, ეკვადორმა და სალვადორმა, სწორედ ეს გააკეთეს 2000-იანი წლების დასაწყისში და ეს ცვლილება ორივე ქვეყანაში წარმატებით დასრულდა.
ორი წლის წინ, არგენტინის პრეზიდენტობის საარჩევნო კამპანიის დროს, ხავიერ მილეიმ გასცა დოლარის, როგორც მისი ქვეყნის ოფიციალურ ვალუტად გამოცხადების დაპირება. ევას მიერ ვაშლის გასინჯვის მსგავსად, მილეიმაც, სამწუხაროდ, ვერ გაუძლო IMF-ის გველს, როდესაც ის მის ბაღში შესრიალდა და მილეის დოლარიზაციის პირობის უარყოფის სანაცვლოდ ნაღდი ფული შესთავაზა. შედეგად, გასულ შემოდგომაზე წარმოიშვა პესოს დამაზიანებელი და სრულიად არასაჭირო კრიზისი, რომელიც მილეის მხრივ აშშ-ისთვის მრავალმილიარდიანი დახმარების თხოვნით დასრულდა. არგენტინის პესოსთან დაკავშირებული სამწუხარო ისტორიის გათვალისწინებით, ეს პროგრამა გარანტირებულად ჩავარდება, რაც საფრთხეს შეუქმნის მილეის სხვა ფართომასშტაბიან და გაბედულ თავისუფალი ბაზრის რეფორმებს.
ვენესუელამ ასევე უნდა დანერგოს მარტივი, დაბალი განაკვეთის მქონე სინგაპურის მსგავსი საშემოსავლო გადასახადის სისტემა, ან თუნდაც პირდაპირი ფიქსირებული გადასახადი, როგორც ეს ესტონეთმა და ბულგარეთმა გააკეთეს. ულტრადაბალი საგადასახადო რეჟიმისა და აშშ დოლარის, როგორც ოფიციალური ვალუტის კომბინაცია, კარაკასს სწრაფად გადააქცევს რეგიონული და გლობალური კაპიტალის მაგნიტად. ეს განაპირობებს ძლიერი შიდა ბუმის სტიმულირებას, რომელიც სიმდიდრეს გაცილებით ფართო ბაზიდან გამოიმუშავებს, ვიდრე მხოლოდ ვენესუელის ნავთობის საბადოებია.
ნდობის აღსადგენად კიდევ ერთი ნაბიჯი იქნება ახალი მთავრობის მიერ ლეგალური ბიზნესის დაწყების პროცესის რადიკალურად გამარტივება. ეს შეამცირებს ყველა ლიცენზიასა და საფასურს, რომელიც აწუხებს პოტენციურ სტარტაპებს, და კორუფციის ბუდეებს წარმოადგენს. ახალი ზელანდია და დანია რეალური მოდელებია იმისა, თუ როგორ შეიძლება ამის გაკეთება.
სახელმწიფო მდივანმა რუბიომ შესაძლოა ასევე შესთავაზოს ახალ მთავრობას, განიხილოს სიმდიდრის ფონდის შექმნა, რომელშიც ყოველწლიურად განთავსდება ნავთობისა და გაზის შემოსავლის გარკვეული რაოდენობა, და რომელიც საინვესტიციო ფონდის მსგავსად იმართება. აქტივების ზრდის პერიოდის შემდეგ, შესაძლებელი იქნება ყოველწლიური დივიდენდების დაწესება და მათი ყველასთვის განაწილება. ამ გზით, ყველა მოქალაქე პირადად დაინტერესებული იქნება ქვეყნის ნავთობის ინდუსტრიის სიჯანსაღეში. ასეთი ფონდი აქვს ალასკის შტატს, რაც შეიძლება ვენესუელისთვის მისაბაძი მაგალითი იყოს.
დაბოლოს, არ უნდა არსებობდეს ტარიფები. ესაა ბეგარა, რომელიც ზრდას აფერხებს.
ჟურნალ Forbes-ის მთავარი რედაქტორი
