როგორ მოვთხოვოთ შედეგი ხელქვეითებს ისე, რომ ტირანად არ ვიქცეთ?

ბევრი ბიზნესის მფლობელი და მენეჯერი დარწმუნებულია, რომ თუ გუნდს გაგებით მოეპყრობიან და მეგობრულ ატმოსფეროს შეინარჩუნებენ, ხელქვეითები აუცილებლად „თავზე დაასხდებიან“. ჩანს, თითქოს უპირობო დისციპლინის მისაღწევად საჭიროა გახდე მკაცრი დიქტატორი. მაგრამ შეესაბამება კი ეს სინამდვილეს? ამ სტატიაში განვიხილავ, რატომ არ შეიძლება ხასიათით თავის მართლება და დავასახელებ მთავარ თვისებას, რომელიც ნამდვილ ლიდერს უნდა ჰქონდეს.

მითი შემოქმედებით ბუნებაზე და თვითნებობის კულტი

ბიზნესგარემოში ხშირად მოისმენთ ჩივილს: „ბუნებით რბილი, შემოქმედებითი ადამიანი ვარ, ვაფასებ კარგ ურთიერთობებს კოლექტივში, რადგან მეგობრულ ატმოსფეროში მუშაობა უბრალოდ კომფორტულია. სწორედ ამიტომ ჩემი თანამშრომლები ზარმაცობენ, ზედმეტად შინაურულად იქცევიან და დედლაინებს არღვევენ. აი, მკაცრი რომ ვიყო, ეფექტიანობა ცამდე ავიდოდა“.

სიმართლე რომ ვთქვათ, მსგავსი განცხადებები, უბრალოდ, თავის მართლებაა. როდესაც ადამიანი მიუთითებს იმაზე, რომ ის ბუნებით ასეთი რბილი და ნაზია, ის, ფაქტობრივად, აღიარებს, რომ ვერ მართავს პროცესებს.

მეორე მხრივ, არსებობს უკიდურესობაც. გარკვეულ მომენტში ხელმძღვანელს რაღაც გადაუტრიალდება და წყვეტს, რომ მაგიდაზე მუშტი უნდა აბრახუნოს, იყვიროს და თანამსრომლებთან მხოლოდ ხმის აწევით იკონტაქტოს — თითქოს მხოლოდ მაშინ დაიწყებს ყველა კარგად მუშაობას. ორივე მიდგომა ფუნდამენტურად მცდარია მენეჯმენტისთვის.

ორი სტილი — ერთი შედეგი

სიმართლე ისაა, რომ ხელმძღვანელის სამუშაოს საოცრად ეფექტიანად შესრულება შეუძლიათ როგორც რბილი, ისე მკაცრი ბუნების ადამიანებს. თქვენი ხასიათი არ განსაზღვრავს თქვენს მმართველობით კომპეტენციას. ის განსაზღვრავს მხოლოდ იმას, თუ როგორი ადამიანები იმუშავებენ თქვენთან და როგორი კორპორაციული კულტურა ჩამოყალიბდება თქვენ გარშემო.

კლასიკური მაგალითი საწარმოო სექტორიდან, როდესაც ერთ კომპანიაში შეიძლება პარალელურად და თანაბარი წარმატებით არსებობდეს ორი სრულიად განსხვავებული ქვედანაყოფი:

გაყიდვების განყოფილებას მართავს რბილი, მეგობრული ლიდერი, რომელიც მუშაობას პოზიტიურ ემოციებსა და შთაგონებაზე აგებს.
საწარმოო უბანს მართავს მკაცრი უფროსი, რომელთანაც ყველაფერი უკიდურესად მკაფიო და მყარია.

შედეგების გაზომვა აჩვენებს, რომ საქმე ორივეს შესანიშნავად მისდის. მათ, უბრალოდ, თავის გარშემო სხვადასხვა გუნდი შეკრიბეს, რომლებიც მათ მოლოდინსა და ურთიერთობის ჩვეულ კულტურას შეესაბამება.

რაში მდგომარეობს სინამდვილეში ხელმძღვანელის მუშაობა?

სინამდვილეში ხელმძღვანელის მუშაობა ძალიან მარტივია. მისი არსი კონკრეტული ინსტრუმენტების გამოყენებაზე დაიყვანება:

ანუ წერილობითი გეგმების არსებობა როგორც მთელი ქვედანაყოფისთვის, ისე თითოეული თანამშრომლისთვის. ეს არ არის აბსტრაქტული იდეები, არამედ ამოცანების კონკრეტული სია, დაფიქსირებული ელექტრონულ სისტემაში ან, უბრალოდ, ქაღალდზე.
გაზომვადობა. ეს ნიშნავს, რომ ყოველ ამოცანას უნდა ჰქონდეს გასაგები მოსალოდნელი შედეგი და მკაცრი დედლაინი.
სტრუქტურა, ანუ მოვალეობების გასაგები გადანაწილება და სამუშაო აღწერილობების (Job Descriptions) არსებობა. თანამშრომლებმა ზუსტად უნდა იცოდნენ, რა გააკეთონ და როგორ არის მათი მოქმედებები შეთანხმებული სხვებთან.
კოორდინაცია — ყოველდღიური და ყოველკვირეული თათბირები, მუშაობის მსვლელობის შემოწმება, პრიორიტეტების კორექტირება და საქმეების ბოლომდე მიყვანა.

ეს ინსტრუმენტები უნივერსალურია. თუ მათ მკაცრი ხელმძღვანელი იყენებს, ის ამას თავის მანერაში აკეთებს. თუ რბილი — ის ამას რბილად გააკეთებს: ბევრჯერ გაიმეორებს, გაარკვევს დავიწყებული ანგარიშების მიზეზებს, მისცემს უკუკავშირს. რბილ ლიდერს მოუწევს თანამშრომლისთვის ამოცანის შეხსენება ისევ და ისევ, მაგრამ ადრე თუ გვიან ხელქვეითები გაითავისებენ, რომ თუ ამოცანა დასმულია, მისი შესრულება მოუწევთ.

EPAM Systems Georgia-ს მაგალითი

IT-გიგანტი EPAM-ი, რომელმაც უზარმაზარი ჰაბი გახსნა საქართველოში, საერთოდ არ იყენებს კლასიკურ დირექტიულ მართვას. IT-სფეროში Senior-დეველოპერთან ურთიერთობისას ხმის აწევა ნიშნავს მის დაკარგვას იმავე დღეს. აქ არ არიან მკაცრი ბოსები, სამაგიეროდ, არიან Delivery-მენეჯერები და Scrum-ოსტატები. ისინი არ ახდენენ ემოციურ ზეწოლას, მაგრამ ამავე დროს აკონტროლებენ და მიმართავენ გუნდს ყოველდღიური თათბირების, ამოცანების თრექინგისა და რეტროსპექტივების მეშვეობით. ხელმძღვანელი შეიძლება იყოს ყველაზე რბილი ადამიანი მსოფლიოში, მაგრამ გამჭვირვალე დედლაინების სისტემის წყალობით ის აღწევს 100%-იან ეფექტიანობას.

სხვისი როლის ხაფანგი

ერთ-ერთი მთავარი შეცდომაა, როდესაც ბუნებით რბილი ადამიანი გადაწყვეტს ხელოვნურად გახდეს მკაცრი შედეგების მისაღწევად. ის იწყებს უხეშობას, ჯოხის გადაღუნვას და მაშინვე აწყდება საპასუხო აგრესიასა და წინააღმდეგობას გუნდის მხრიდან.

თუ თქვენ რბილი ხასიათი გაქვთ, არ გჭირდებათ, გახდეთ მკაცრი. თქვენ უბრალოდ უნდა დაიწყოთ ხელმძღვანელის ინსტრუმენტების გამოყენება.

უფრო მეტიც, როდესაც თანამშრომელი უარს ამბობს ამოცანის შესრულებაზე იმ მიზეზით, რომ ის „სულელურია“, მკაცრი ბოსი უბრალოდ უბრძანებს გაკეთებას, ხოლო რბილი დროს დახარჯავს განმარტებაზე. მაგრამ საბოლოოდ შედეგი მიიღწევა თანხმობის და არა სასჯელის შიშის გზით. გარდა ამისა, თანხმობაზე დაფუძნებული თანამშრომლობა ბევრად უფრო შედეგიანია.

დაჟინებულობა — ხელმძღვანელის მთავარი თვისება

მაშ, რა არის ის საკვანძო თვისება, რომელიც უზრუნველყოფს ამოცანების უპირობო შესრულებას? ეს არ არის სიმკაცრე ან სისასტიკე, არამედ დაჟინებულობა.

დაჟინებულობა — ეს არის უნარი, განაგრძო მოთხოვნა და ძალისხმევის გაღება შედეგის მისაღებად, ბარიერების, თავის მართლების ან დროის გაწელვის მიუხედავად.

დაჟინებულობა არ მოითხოვს ხმის აწევას. ეს არის სიტუაცია, როდესაც შეგიძლიათ აბსოლუტურად მშვიდად დღეში სამჯერ მიხვიდეთ თანამშრომელთან და ჰკითხოთ: „რა ეტაპზეა ამოცანა? რატომ აჭიანურებ? როდის დაასრულებ? როდის მაჩვენებ პირველ შედეგს?“.

Gallup-ის კვლევების მიხედვით, გუნდის ჩართულობის 70% სწორედ მართვის ხარისხზეა დამოკიდებული, ხოლო ამოცანების რეგულარული, პროგნოზირებადი განხილვა თანამშრომელთა ჩართულობას თითქმის სამჯერ ზრდის. MIT Sloan Management Review-ს სხვა მასშტაბურმა კვლევამ აჩვენა, რომ ტოქსიკური კორპორაციული კულტურა 10,4-ჯერ უფრო ხშირად ხდება სამსახურიდან წასვლის მიზეზი, ვიდრე უკმაყოფილება ხელფასით.

ამიტომ, მაშინაც კი, თუ თქვენ მსოფლიოში ყველაზე რბილი ხელმძღვანელი ხართ, მაგრამ ავლენთ სისტემურ დაჟინებულობას, თანამშრომლები ძალიან სწრაფად ეჩვევიან იმას, რომ თქვენ ნებისმიერ შემთხვევაში მიაღწევთ თქვენსას. თქვენ არ მოგიწევთ საკუთარი განწყობის გაფუჭება, კოლექტივში მეგობრული ატმოსფეროს დანგრევა ან ტირანის როლის თამაში. თქვენ უბრალოდ მიაღწევთ ხარისხიან შესრულებას.

საავტორო სვეტში გამოთქმული მოსაზრებები წარმოადგენს ავტორის პირად შეხედულებას და შესაძლოა, არ ასახავდეს რედაქციის პოზიციას.