2026 წელს საქართველოში „ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ“ კანონის ამოქმედებიდან 10 წელი სრულდება და ალბათ კარგი დროა აქამდე მიღწეული შედეგების მოკლე მიმოხილვისა და იმაზე მსჯელობისთვის, თუ რა მიმართულებით უნდა გაგრძელდეს განვითარება. ამ რეფორმამ ქვეყნის ბიზნესგარემოში ფინანსური გამჭვირვალობის სრულიად ახალი სტანდარტი დაამკვიდრა და ამის ერთ-ერთი დადასტურებაა ისიც, რომ, როგორც SARAS-ის 2024 წლის ანგარიშიდან ვხედავთ, წარდგენილი ანგარიშგებების რაოდენობამ უკვე 80,000-ს გადააჭარბა.

სისტემა შეიქმნა — ახლა მთავარი ხარისხია

თუ რეფორმამდე კომპანიების უმეტესობა ან არ ამზადებდა ანგარიშგებას, ან მხოლოდ შიდა მოხმარებისთვის ამზადებდა მას, დღეს ათასობით სუბიექტს აქვს საჯაროობის ვალდებულება, ხოლო მსხვილი ბიზნესისთვის აუდიტი სტანდარტად იქცა, რამაც, დარწმუნებული ვარ, ინვესტორებისა და კრედიტორების მხრიდან ნდობა გაზარდა.

როგორც ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურის ზემოთ ნახსენებ ანგარიშში ჩანს, რეფორმის დასაწყისიდან დღემდე მონიტორინგის კუთხით ბაზრის 97% იქნა მოცული და მნიშვნელოვნად გაიზარდა მაღალი კატეგორიის საწარმოების მიერ წარდგენილი ანგარიშგებების რაოდენობა, რაც ინვესტორებისა და კრედიტორებისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.

ფინანსური ანგარიშგების გამოქვეყნებით მიღწეული გამჭვირვალობის ზრდის გარდა, ამ პერიოდში აუდიტის ხარისხის ზრდაც, ჩემი ხედვით (რაშიც, დარწმუნებული ვარ, კოლეგების უმეტესობაც დამეთანხმება), აშკარაა. რეფორმის ფარგლებში შექმნილმა ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახურმა მართლაც მნიშვნელოვანი საქმე გააკეთა აუდიტის ხარისხის განვითარებისა და პროფესიისადმი ნდობის ამაღლებისთვის.

აუდიტის რეგულირების სფეროც მუდმივად ვითარდება ახალი გამოწვევების საპასუხოდ. ბოლო მნიშვნელოვანი ცვლილება იყო 2024 წელს მონიტორინგის წესის არსებითი განახლება და აუდიტორული ფირმების კატეგორიზაციის ცვლილება. ეს წინ გადადგმული ნაბიჯია, თუმცა დღეს ახალი გამოწვევის წინაშე ვდგავართ: საკითხავი აღარ არის, უნდა არსებობდეს თუ არა აუდიტი, მთავარი კითხვაა — რამდენად ხარისხიანი აუდიტი გვინდა?

მიუხედავად იმისა, რომ გაიზარდა როგორც ანგარიშგების წარმდგენი სუბიექტების, ისე  იმ კომპანიების რაოდენობა, რომლებიც საკუთარი ფინანსური ანგარიშგების აუდიტს ატარებენ, სამწუხაროდ, ბაზარზე კვლავ მნიშვნელოვანია დაბალი ფასის კრიტერიუმით აუდიტორის შერჩევის ტენდენცია. შესაძლოა, მიზეზი გასაგები იყოს — ხშირ შემთხვევაში, ჯერჯერობით კომპანიების დიდი ნაწილი ანგარიშგების გამოქვეყნებისა და აუდიტის ჩატარების მოთხოვნას აღიქვამს, როგორც თავს მოხვეულ რეგულატორულ აუცილებლობას და არა როგორც მისთვის რეალურად სარგებლის მომტან საქმიანობას. როგორც ჩანს, კვლავ მნიშვნელოვან გამოწვევად რჩება ბიზნესის მფლობელებისა და კომპანიების მენეჯმენტამდე იმ აზრის მიტანა, რომ აუდიტი არ არის მხოლოდ ფორმალური დანართი ფინანსურ ანგარიშგებაზე, რომ მისი რეალური დანიშნულება კომპანიის ფინანსური ინფორმაციის სანდოობის გარანტიაა, რაც, პირველ რიგში, სწორედ კომპანიის მფლობელებსა და ინვესტორებს სჭირდებათ.

აუდიტის პროცესში დაბალი ფასის კრიტერიუმით ხელმძღვანელობა ხშირად ქმნის „ილუზორულ დანაზოგს“. ერთი შეხედვით დაზოგილი თანხა სინამდვილეში ნიშნავს კომპანიის უარს სიღრმისეულ შემოწმებაზე, რისკების იდენტიფიცირებასა და ხარისხიან ფინანსურ დიაგნოსტიკაზე. აუდიტი, რომელიც მხოლოდ ფორმალური დასკვნის გაცემაზეა ორიენტირებული და არ ეყრდნობა სათანადო რესურსებს, არაეფექტიანი ხარჯია: ის ვერ უზრუნველყოფს მფლობელებისა და ინვესტორების ნდობას, რაც საბოლოოდ ბიზნესს ბევრად ძვირი უჯდება. ნამდვილი ეკონომია არა დაბალ ფასში, არამედ იმ ფასეულობაშია, რომელსაც ხარისხიანი აუდიტი მატებს კომპანიის სანდოობასა და მდგრადობას.

შესაძლოა საჭირო იყოს სანქცირების სისტემაში ცვლილებებიც, რათა სტანდარტებთან შეუსაბამო ანგარიშგების წარდგენაზე მთავარი პასუხისმგებლობა ანგარიშგების წარმდგენებმა — კომპანიებმა და მათმა მენეჯმენტმა იგრძნონ, იმისგან განსხვავებით, რომ დღეს შეუსაბამო ანგარიშის წარდგენისას ძირითადად აუდიტორები გრძნობენ და ექვემდებარებიან რისკებს. დარწმუნებული ვარ, ეს მნიშვნელოვან გავლენას მოახდენს კომპანიების მიერ აუდიტორების შერჩევაში აუდიტის ხარისხის კომპონენტის გათვალისწინებაზე.

თუმცა ხარისხისკენ სწრაფვა არ უნდა გადაიზარდოს ზედმეტად ხისტ რეგულაციებში, რომლებიც შესაძლოა არ შეესაბამებოდეს საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას. პროფესიის წარმომადგენლების მხრიდან ისმის კითხვები ისეთ საკითხებზე, როგორიცაა ზოგიერთი ბუნდოვანი დეფინიცია რეგულაციებში ან სანქციების არაპროპორციულობა, როდესაც ერთი პარტნიორის შეცდომამ შესაძლოა მთლიანად ფირმისთვის მნიშვნელოვანი უფლებამოსილების ჩამორთმევა გამოიწვიოს. ხარისხის ამაღლება მოითხოვს არა მხოლოდ სიმკაცრეს, არამედ სიცხადესა და პროგნოზირებადობას, რათა თავიდან ავიცილოთ ბაზრიდან კვალიფიციური მოთამაშეების გაუმართლებელი გარიყვა.

ამავე დროს მნიშვნელოვანია გვახსოვდეს — ხარისხიანი აუდიტი მოითხოვს პროფესიულ გუნდს, ძლიერ მეთოდოლოგიას, საკმარისი რაოდენობის ადამიანურ რესურსს და ტექნოლოგიურ მხარდაჭერას. შესაბამისად, აუდიტორის არჩევისას მნიშვნელოვანია, კომპანიებმა ეს კრიტერიუმები გაითვალისწინონ.

კანონი კომპანიებს ყოფს ზომისა და ეკონომიკური მნიშვნელობის მიხედვით. მსხვილი და საზოგადოებრივი დაინტერესების პირებისთვის (სდპ) (მაგ. ბანკები, სადაზღვევო კომპანიები, მსხვილი საწარმოები) აუდიტი სავალდებულოა, მცირე კომპანიებისთვის კი აუდიტი ხშირად არჩევითია, თუმცა პრაქტიკაში ბანკები და ინვესტორები მაინც ითხოვენ აუდიტირებულ ანგარიშგებას, როდესაც მნიშვნელოვან სესხზე ან ინვესტიციაზე იწყება მოლაპარაკებები.

მოქმედი რეგულაციებით აუდიტორული ფირმებიც განსხვავდებიან კატეგორიებით — უფლებამოსილების, გამოცდილებისა და ხარისხის კონტროლის დონით. ამჟამად აუდიტორული ფირმები იყოფა სამ კატეგორიად: „სდპ-აუდიტორები“, „სავალდებულო აუდიტორები“ და „არასავალდებულო აუდიტორები“, რომლებსაც მხოლოდ არასავალდებულო აუდიტების ჩატარების უფლებამოსილება აქვთ. ეს სისტემა მიზნად ისახავს, რომ მაღალი რისკის მქონე კომპანიებს ემსახურებოდნენ მხოლოდ სათანადო რესურსისა და გამოცდილების მქონე აუდიტორები, რაც თავისთავად სწორია, თუმცა, რა თქმა უნდა, არის დეტალები, რომლებიც დაზუსტებას საჭიროებენ და რაზეც მუდმივი კომუნიკაცია მიდის SARAS-სა და პროფესიულ ორგანიზაციებს შორის.

სდპ-სტატუსი: საჭიროა თანამიმდევრულობა

რეფორმის ერთ-ერთი ქვაკუთხედი, ჩემი აზრით, საზოგადოებრივი დაინტერესების პირის (სდპ) სტატუსის შემოღებაა და აქ რამდენიმე მნიშვნელოვანი საკითხია განსახილველი:

• ფინანსური სერვისების გარდა სხვა მნიშვნელოვან სფეროებში მოქმედი საწარმოების სტატუსი – დღეს სდპ-სტატუსის კომპანიები არიან ფინანსური სექტორის (ბანკები, სადაზღვევო კომპანიები, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციები) კომპანიები და სახელმწიფოს მფლობელობაში არსებული საწარმოების ნაწილი. თუმცა ვთვლი, რომ კიდევ რამდენიმე მნიშვნელოვანი სექტორია, რომლებში მოქმედი სუბიექტების ფინანსური გამჭვირვალობისადმი საზოგადოებას ბუნებრივი ინტერესი აქვს. მიმაჩნია, რომ ჯანდაცვისა და ფარმაცევტულ სექტორებში მოქმედი საწარმოები მნიშვნელოვან გავლენას ახდენენ საზოგადოებაზე და, ამიტომ, ამ სექტორში მოქმედ მსხვილ კომპანიებს უნდა ჰქონდეთ „საზოგადოებრივი დაინტერესების პირის“ სტატუსი. აგრეთვე, სამშენებლო სექტორში მოქმედი კომპანიები, სადაც არის რისკები, რომ კომპანიების ფინანსურ სირთულეებს საზოგადოების დიდი ნაწილის ფინანსურ მდგომარეობაზე მნიშვნელოვანი უარყოფითი გავლენა შეიძლება ჰქონდეს, უნდა იყვნენ სდპ-სტატუსის ქვეშ.
• სახელმწიფოს მფლობელობაში მყოფი საწარმოების სტატუსი – დღეისათვის სახელმწიფოს 50%-ზე მეტი წილობრივი მონაწილეობით შექმნილი საწარმოების მხოლოდ ნაწილს აქვს სდპ-სტატუსი მინიჭებული. ჩემი ხედვით, თუკი კომპანია სახელმწიფოს მფლობელობაშია, ის ავტომატურად, თავისი შინაარსით უკვე „საზოგადოებრივი დაინტერესების პირია“, რადგან მისი მფლობელი მთელი ქართული საზოგადოებაა და საზოგადოება ბუნებრივად დაინტერესებულია იმაში, თუ როგორ მართავს ასეთი კომპანია ჩვენს აქტივებს (სახელმწიფო კომპანიების საანგარიშგებო ჩარჩოზე ქვემოთ კიდევ გვექნება მსჯელობა).

სახელმწიფო საწარმოთა საანგარიშგებო ჩარჩო

საჯარო ფინანსების მართვის რეფორმის ფარგლებში, საქართველოს მთავრობამ აიღო ვალდებულება, რომ საჯარო სექტორის აღრიცხვისა და ანგარიშგების სისტემა ეტაპობრივად დააახლოოს საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებთან (სსბასს / IPSAS). 2025 წლის ბოლოს ამ სფეროს მარეგულირებელ ნორმებშიც მნიშვნელოვანი საკანონმდებლო ცვლილებები შევიდა. კერძოდ, ცვლილება შევიდა „საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (სსბასს-ების) საფუძველზე ფინანსური აღრიცხვა-ანგარიშგების წარმოების შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2020 წლის 5 მაისის №108 ბრძანებაში – ინსტრუქციას დაემატა რამდენიმე ახალი სსბასს-ი და განხორციელდა სხვა ცვლილებებიც.

ამ სტატიაში დეტალურად არ შევეხები აღნიშნული რეფორმის მიმდინარეობას, რადგან ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის შესახებ კანონი პირდაპირ არ ვრცელდება საბიუჯეტო ორგანიზაციებზე და, შესაბამისად, არ არეგულირებს სსბასს-ის გამოყენებას. თუმცა არსებობს ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი, რომელიც, ჩემი აზრით, ხელახლა გააზრებას საჭიროებს.

სახელმწიფოს მფლობელობაში არსებული არაერთი მსხვილი საწარმო, განსაკუთრებით ინფრასტრუქტურული ან მუნიციპალური მომსახურების გამწევი კომპანიები, თავიანთი  ბუნებით ხშირად არ არიან ორიენტირებული მოგების გენერირებაზე. მათი ძირითადი ფუნქცია საზოგადოებისათვის აუცილებელი სერვისების მიწოდებაა, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი შესაძლოა მრავალი წლის განმავლობაში ზარალიანადაც კი ფუნქციონირებდნენ.

მიუხედავად ამისა, ასეთი კომპანიების ფინანსური ანგარიშგება დღეს, როგორც წესი, ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების (ფასს / IFRS) მიხედვით მზადდება და აუდიტიც ამავე ჩარჩოს შესაბამისად ტარდება.

პრაქტიკაში ეს ხშირად პარადოქსულ სურათს ქმნის: მსხვილი ინფრასტრუქტურული აქტივები, რომელთა შექმნაზეც სახელმწიფომ უზარმაზარი რესურსი დახარჯა, ფინანსურ ანგარიშგებაში შესაძლოა ნულოვანი ან სიმბოლური ნარჩენი ღირებულებით („ჯართის ფასად“) აისახოს, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ათწლეულების განმავლობაში ემსახურებიან საზოგადოებას. ეს ფასს-ის (IFRS) მეთოდოლოგიის ლოგიკური შედეგია: თუ აქტივს მოგება არ მოაქვს და მისი გაყიდვაც შეუძლებელია, სტანდარტის გაუფასურების მოთხოვნების თანახმად, მისი ეკონომიკური ღირებულება ნულია.

შედეგად ჩნდება კითხვა —სასარგებლოა თუ არა ასეთი ფინანსური ანგარიშგება მომხმარებლისთვის?

ჩემი აზრით, ხშირ შემთხვევაში — არა. და, თუკი სახელმწიფო საწარმოების ფინანსური ანგარიშგება ვერ ასახავს მათი აქტივებისა და საქმიანობის რეალურ საზოგადოებრივ ფასეულობას, მაშინ ალბათ საჭიროა საჯარო დისკუსია — ემსახურება თუ არა არსებული საანგარიშგებო ჩარჩო საზოგადოების ინფორმირების მიზანს, თუ საჭიროა მისი ეტაპობრივი გადახედვა.

სწორედ აქ ჩნდება საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებზე (სსბასს) გადასვლის მნიშვნელობა, რადგან ეს სტანდარტები აქტივების შეფასებისას მხოლოდ კომერციულ მოგებას არ ეფუძნება და ითვალისწინებს მათ მომსახურების პოტენციალსაც (service potential).

შესაბამისად, დროა, კიდევ ერთხელ გაანალიზდეს, რამდენად სწორია, რომ ასეთი ტიპის სახელმწიფო საწარმოები კვლავაც ფასს-ის ჩარჩოში დარჩეს, თუ მათი ანგარიშგება უფრო რეალისტურად უნდა ასახავდეს მათ საზოგადოებრივ დანიშნულებას.

ამის გარდა, კიდევ ერთი სირთულე სახელმწიფო შპს-ებში ფასს-ის გამოყენებისა არის ის, რომ, ზემოხსენებული ინსტრუქციის მიხედვით, მაკონტროლებელმა („მშობელმა საწარმომ”) და კონტროლირებულმა („შვილობილმა საწარმომ”) ერთეულებმა ანალოგიური ოპერაციებისა და სხვა მოვლენების მიმართ მიზანშეწონილია გამოიყენონ ერთიანი სააღრიცხვო პოლიტიკა და, თუ კონტროლირებული ერთეული ანალოგიური ოპერაციებისა და სხვა მოვლენებისათვის იყენებს კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისთვის განსაზღვრული სააღრიცხვო პოლიტიკისაგან განსხვავებულ სააღრიცხვო პოლიტიკას, მაკონტროლებელმა ერთეულმა („მშობელმა საწარმომ”) კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას უნდა გააკეთოს ფინანსური ანგარიშგების შესაბამისი კორექტირება. პრაქტიკაში, ფასს-ის ანგარიშგების კორექტირება ისეთნაირად, რომ ის მოერგოს სსბასს-ის სააღრიცხვო პოლიტიკას, საკმაოდ რთული ტექნიკური ამოცანა შეიძლება იყოს. ამდენად, ჩემი აზრით, ესაც საკმაოდ საგულისხმო მიზეზია სახელმწიფოს ფლობილი მსგავსი (მსხვილი ინფრასტრუქტურული ან მუნიციპალური სერვისების გამწევი კომპანიები) კომპანიების სსბასს-ზე გადაყვანაზე დასაფიქრებლად.

ტექნოლოგიური ტრანსფორმაცია

აუდიტის ხარისხის ზრდა დღეს უკვე შეუძლებელია თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენების გარეშე. მონაცემთა ანალიზი (Data Analytics), ხელოვნური ინტელექტი და ციფრული ინსტრუმენტები აუდიტის პროფესიას ახალ განზომილებას სძენს და პროცესს უფრო სიღრმისეულსა და ეფექტიანს ხდის.

აუდიტორის საერთო როლში ბიზნესის სტრატეგიული პარტნიორობა, რომელიც ორგანიზაციას რისკების უკეთ მართვაში ეხმარება, სულ უფრო დიდ ნაწილს იკავებს. მონაცემთა ავტომატიზებული დამუშავება აუდიტორს საშუალებას აძლევს, ტრადიციული შერჩევითი შემოწმების ნაცვლად, სრულად გააანალიზოს ინფორმაციის მთლიანი მასივი, რაც ხარვეზების იდენტიფიცირებას უპრეცედენტოდ ზუსტს ხდის. ამ პირობებში პროფესია სცილდება ვიწრო ტექნიკურ ჩარჩოებს და მონაცემებზე დაფუძნებული ანალიზისა და ტექნოლოგიური პარტნიორობის ეტაპზე გადადის.

ტექნოლოგიური ტრანსფორმაციის მნიშვნელოვანი მიმართულებაა ფინანსური ანგარიშგების ციფრულ ფორმატში წარმოდგენა და ანალიზიც. მსოფლიოში სულ უფრო ფართოდ ინერგება XBRL (eXtensible Business Reporting Language) — სტანდარტი, რომელიც ფინანსურ ანგარიშგებას მანქანურად წაკითხვადს ხდის და მონაცემების ავტომატურ დამუშავებასა და შედარებას ამარტივებს. შედეგად, ფინანსური ანგარიშგება აღარ არის მხოლოდ PDF-დოკუმენტი, არამედ ხდება მონაცემთა სტრუქტურირებული ბაზა, რომლის ეფექტიანად გამოყენებაც შესაძლებელია როგორც რეგულატორებისთვის, ისე ინვესტორებისა და ანალიტიკოსებისთვის. მისასალმებელია, რომ ეს საკითხი SARAS-ის 2023-2026 წლების სტრატეგიულ გეგმაშიც ასახულია.

პარალელურად, მიუხედავად ბოლო პერიოდში ტემპის გარკვეული შენელებისა, კვლავ იზრდება მოთხოვნა ESG (გარემოსდაცვითი, სოციალური და მმართველობის) ინფორმაციის გამჭვირვალობაზე. ინვესტორებისთვის სულ უფრო მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ კომპანიის ფინანსური შედეგები, არამედ მისი გავლენა გარემოზე, თანამშრომლებსა და კორპორაციული მართვის ხარისხზე. შესაბამისად, აუდიტორებს მომავალში სულ უფრო ხშირად მოუწევთ არაფინანსური ინფორმაციის სანდოობის შეფასებაც, რაც აუდიტის პროფესიის როლს კიდევ უფრო აფართოებს.

ამ პირობებში კონკურენტული იქნება ის აუდიტორი და ის ბაზარი, რომელიც ტექნოლოგიას გამოიყენებს არა მხოლოდ პროცესების დასაჩქარებლად, არამედ აუდიტის ხარისხისა და ბიზნესის სანდოობის გასაძლიერებლად.

ადამიანური კაპიტალი — პროფესიის მთავარი მამოძრავებელი

ყველა ზემოხსენებული მიმართულება — იქნება ეს აუდიტის ხარისხის განვითარება თუ აუდიტის რეგულირება, ტექნოლოგიური ტრანსფორმაცია, ESG-სტანდარტების დანერგვა თუ IPSAS-ზე გადასვლა — საბოლოოდ კვალიფიციურ ადამიანურ რესურსს მოითხოვს. დღეს სექტორის ერთ-ერთ უმთავრეს გამოწვევად რჩება ახალი თაობის პროფესიონალების მოზიდვა და მათი მომზადება იმ დინამიკური ცვლილებებისთვის, რაც ბაზარზე მიმდინარეობს. ხარისხიანი აუდიტი შეუძლებელია კვალიფიციური კადრების გარეშე, რაც პროფესიული განათლების სისტემის მუდმივ განახლებასა და პრაქტიკოს აუდიტორებთან აკადემიური სექტორის მჭიდრო თანამშრომლობას მოითხოვს. საბოლოოდ, რეფორმის წარმატება მომდევნო ათწლეულში სწორედ იმაზე იქნება დამოკიდებული, თუ რამდენად შევძლებთ ადამიანური კაპიტალის განვითარებას და პროფესიის მიმზიდველობის შენარჩუნებას მომავალი თაობისთვის.

დასკვნა: ძლიერი ეკონომიკისთვის აუცილებელია ძლიერი აუდიტი

დღეს აუდიტის ხარისხი აღარ არის მხოლოდ ვიწრო პროფესიული საკითხი — ეს ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების შემადგენელი ნაწილია.

ჩვენი ფორმულა მარტივია:

1. გვინდა ძლიერი ეკონომიკა? უნდა გვქონდეს ძლიერი და სანდო აუდიტი.
2. აუცილებელია სწორი საანგარიშგებო ჩარჩო, რომ მომხმარებლებმა მათთვის საჭირო ინფორმაცია მიიღონ.
3. აუდიტი არ უნდა იყოს ფორმალობა — ის ბიზნესის სანდოობის საფუძველია.
4. იაფად ჩატარებული აუდიტი არ ნიშნავს ეკონომიას, ის შეიძლება გადახდილი ფულის სრულ არაეფექტიანობას ნიშნავდეს.

საბოლოოდ, არჩევანი ჩვენზეა: გვინდა აუდიტი, როგორც ფორმალური სავალდებულო ტვირთი, თუ როგორც რეალური ინსტრუმენტი ეკონომიკური ზრდისთვის?

ვახტანგ ცაბაძე

Grant Thornton Georgia-ს მმართველი პარტნიორი.