Photo by aboodi vesakaran on Unsplash
ირანის წინააღმდეგ აშშ-ისა და ისრაელის მხრიდან თებერვალში დაწყებული სამხედრო დაპირისპირების გახანგრძლივებამ — რაც ჰორმუზის სრუტის ფაქტობრივი ბლოკადის მიზეზადაც იქცა — საუდის არაბეთის ეკონომიკაზე უარყოფითი გავლენა იქონია. შედეგად, ქვეყნის ეკონომიკა 2020 წლის, COVID-19-ის პანდემიის შემდეგ, ყველაზე დიდი კვარტალური ვარდნის წინაშე აღმოჩნდა.
საუდის არაბეთის სტატისტიკის მთავარი სამმართველოს წინასწარი მონაცემებით, 2026 წლის აპრილ-ივნისის პერიოდში ქვეყნის მშპ წლიურ ჭრილში 4.8%-ით შემცირდა, მაშინ როცა წლის პირველ სამ თვეში 3%-იანი ზრდა დაფიქსირდა.
ეკონომიკური ვარდნა, პირველ რიგში, ნავთობის სექტორის 24.7%-იანმა კლებამ განაპირობა. შედარებისთვის, წლის პირველ კვარტალში ამ სექტორმა 2.9%-იანი ზრდა აჩვენა. პარალელურად, ნავთობისგან დამოუკიდებელი სექტორები, რომელთა განვითარებაც საუდის არაბეთის ეკონომიკის დივერსიფიკაციისთვის პრიორიტეტია, 0.6%-ით გაიზარდა, რაც პირველ კვარტალში დაფიქსირებულ 2.9%-იან ზრდასთან შედარებით მნიშვნელოვნად დაბალია.
რეგიონში შექმნილი კრიზისის გამო, ჰორმუზის სრუტე, რომელიც ნავთობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სატრანზიტო მარშრუტია, პერიოდულად ჩაკეტილი იყო. ივნისში აშშ-სა და ირანს შორის მიღწეული დროებითი შეთანხმების საფუძველზე, აღნიშნული მარშრუტით საუდის ნავთობის ექსპორტი ნაწილობრივ აღდგა, თუმცა ზავის დარღვევის შემდეგ თეირანმა მუქარა გააძლიერა. მათ შორის, ბოლო თვეებში ირანი რამდენჯერმე დაესხა თავს სპარსეთის ყურეში აშშ-ის მოკავშირეების ობიექტებს, მათ შორის საუდის არაბეთის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურას.
რისკების შემცირებისთვის საუდის არაბეთმა ნავთობის ნაწილი ალტერნატიული მარშრუტით, მილსადენის საშუალებით, წითელი ზღვის სანაპიროზე მდებარე იანბუს პორტისკენ გადაამისამართა. ამის მიუხედავად, კვლავ არსებობს ჰუსიტების თავდასხმების რისკი, რაც წითელ ზღვაში საზღვაო გადაზიდვებსაც ეხება.
დაპირისპირების ფონზე, საუდის არაბეთში ნავთობის მოპოვება კვლავ ომამდელ ნიშნულზე დაბლაა. თუმცა ქვეყანამ გარკვეული სარგებელი ნავთობის ფასების მატებით ნახა. ხუთშაბათის მონაცემებით, ერთი ბარელი ნედლი ნავთობის ფასი $92.7-ს აღწევდა.
