ფოტო: Reuters
ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა 12 ოქტომბერს რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების გაფართოებას ერთხმად დაუჭირეს მხარი. ახალი შეზღუდვები რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსთან დაკავშირებულ თითქმის 1 600 პირსა და ორგანიზაციას, ასევე რუსეთის მიერ ოკუპირებულ უკრაინულ ტერიტორიებზე ჩატარებული არჩევნების ორგანიზატორებსა და მონაწილეებს შეეხება. ამ უკანასკნელთა წინააღმდეგ სანქციების სიას დამატებით 77 პირი დაემატა.
რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო სექტორის წინააღმდეგ სანქციების ახალი პაკეტი ევროკავშირის მიერ სანქციების სიების ერთჯერადი გაფართოების ყველაზე მასშტაბური შემთხვევაა უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყების შემდეგ. ევროკავშირის მთავარმა დიპლომატმა კაია კალასმა განაცხადა, რომ ახალი ჩანაწერების ნახევარზე მეტი ბალისტიკური რაკეტების წარმოების ჯაჭვთან არის დაკავშირებული.
„ჩვენ მნიშვნელოვნად ვართულებთ და ვანელებთ რუსეთისთვის იარაღის წარმოების პროცესს და მას უფრო ძვირად ვაქცევთ“, – განაცხადა კალასმა.
სანქციების ახალი სამიზნეები სხვადასხვა სექტორს მოიცავს, მათ შორის გემთმშენებლობას, ავიაციას, ელექტრონიკის წარმოებას, ჯავშანტექნიკის სარემონტო ობიექტებსა და კოსმოსურ ინდუსტრიას. მათი შერჩევის ერთ-ერთ კრიტერიუმად რუსეთის მთავრობისგან სუბსიდიების მიღების უფლება და რუსეთის სახელმწიფოს მიერ სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის ნაწილად მათი განსაზღვრა სახელდება.
ახალი შეზღუდვების შედეგად, რუსეთის წინააღმდეგ ევროკავშირის მიერ დაწესებული სანქციების სიაში არსებული ჩანაწერების რაოდენობა დაახლოებით 3 000-დან 4 500-ზე მეტამდე გაიზრდება. სანქციები ითვალისწინებს ევროკავშირის ტერიტორიაზე არსებული დასანქცირებული პირებისა და ორგანიზაციების აქტივების გაყინვას და მათთან ტრანზაქციების აკრძალვას.
ჯერჯერობით უცნობია, რამდენად ფლობდნენ ახალი სანქციების სამიზნეები აქტივებს ევროკავშირის ქვეყნებში ან ჰქონდათ თუ არა მათ ამ ქვეყნებთან ბიზნესურთიერთობები. თუმცა, ევროკავშირის მაღალჩინოსნის განცხადებით, შეზღუდვებმა შესაძლოა გავლენა მოახდინოს მათ შესაძლებლობაზე, საქმიანობა მესამე ქვეყნებშიც განაგრძონ. მისივე თქმით, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნები შესაძლოა ევროკავშირთან ურთიერთობების დაზიანების რისკის გამო დასანქცირებულ კომპანიებთან თანამშრომლობას მოერიდონ.
იმავე დღეს ევროკავშირმა სანქციები დაუწესა 77 პირს, რომლებიც რუსეთის მიერ ოკუპირებულ უკრაინულ ტერიტორიებზე სექტემბერში ჩატარებულ სახელმწიფო სათათბიროს, „დუმის“ არჩევნებში მონაწილეობდნენ ან მის ორგანიზებაში იყვნენ ჩართული. მათგან 74 კანდიდატი იყო, სამი კი რუსეთის საარჩევნო კომისიის ახლად არჩეული წევრი.
არჩევნები 18-20 სექტემბერს გაიმართა, ოკუპირებულ ტერიტორიებზე კი კენჭისყრა აგვისტოს ბოლოს დაიწყო. ეს რუსეთის ქვედა საკანონმდებლო ორგანოს პირველი არჩევნები იყო, რომელიც უკრაინის ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ჩატარდა მას შემდეგ, რაც რუსეთმა იქ მცხოვრებ უკრაინელებს რუსული პასპორტები მასობრივად დაურიგა. ამ პროცესს უკრაინის მოქალაქეობის დათმობის მოთხოვნაც ახლდა.
ოკუპირებულ ტერიტორიებზე რუსეთის მიერ ორგანიზებული არჩევნები მანამდეც ჩატარებულა. 2022 წლის სექტემბერში საოკუპაციო ხელისუფლებამ დონეცკის, ლუჰანსკის, ზაპოროჟიესა და ხერსონის ოლქების ოკუპირებულ ნაწილებში ე.წ. რეფერენდუმები ჩაატარა. 2023 წელს რეგიონული არჩევნები გაიმართა, 2024 წელს კი ოკუპირებულ ტერიტორიებზე რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნებიც ჩატარდა, რომელშიც გამარჯვებულად კვლავ ვლადიმირ პუტინი გამოცხადდა.
ევროკავშირის გადაწყვეტილება რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების გაფართოების უფრო ფართო პოლიტიკის ნაწილია, რომლის მიზანიც მოსკოვისთვის ომის წარმოების გაძვირება და სამხედრო ტექნოლოგიებისა თუ დასავლური კომპონენტების მოპოვების გართულებაა.
Forbes Georgia-ს აღმასრულებელი რედაქტორი
