ფოტო: Reuters
აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებით, რუსეთი და უკრაინა ენერგეტიკულ ზავზე შეთანხმდნენ, თუმცა უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ შეთანხმების შესახებ ინფორმაცია მისთვის სიახლე იყო. ზელენსკის თქმით, უკრაინა მზად არის, ზავს შეუერთდეს, თუ რუსეთიც იმავე პირობას შეასრულებს.
ტრამპმა შეთანხმების შესახებ კვირას, სოციალურ ქსელ Truth Social-ში დაწერა, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, როდის შედგა მოლაპარაკება ან კონკრეტულად რა პირობებს მოიცავს ზავი. „ორივე მხარე შეთანხმდა. არ დაარღვიოთ ის!“ – დაწერა აშშ-ის პრეზიდენტმა.
Axios-თან საუბრისას ზელენსკიმ აღნიშნა, რომ ტრამპის განცხადება მისთვის მოულოდნელი იყო, თუმცა უკრაინა ენერგეტიკულ ზავს მხარს დაუჭერს, თუ რუსეთი მას დაიცავს. მანამდე, ABC News-ის გადაცემაში This Week, უკრაინის პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ მხარეები მზად უნდა იყვნენ, ერთმანეთის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმები შეწყვიტონ.
ტრამპის განცხადებას წინ უძღოდა მისი კრიტიკა ზელენსკის მიმართ. შაბათს აშშ-ის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ უმჯობესია, ქვეყანას ახალმა პრეზიდენტმა უხელმძღვანელოს, რადგან, მისი თქმით, ზელენსკის არაერთი შეთანხმების მიღწევა შეეძლო, თუმცა ამას არ აკეთებს. ტრამპის უკმაყოფილება უკრაინის მიერ რუსეთის ტერიტორიაზე, მათ შორის დიზელის გადამმუშავებელ ობიექტებზე, განხორციელებულ თავდასხმებსაც უკავშირდებოდა.
დაძაბულობის ფონზე, პარასკევს ტრამპმა განაცხადა, რომ რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინთან აშშ-ისთვის რუსული დიზელის მიწოდებაზე ისაუბრა. ამერიკული ადმინისტრაციის გადაწყვეტილებით, რუსულ დიზელზე სანქციების შეზღუდული დროით შემსუბუქება დაუშვეს, რათა საწვავი გლობალურ ბაზარზე მოხვდეს. აშშ-ის სახაზინო დეპარტამენტმა რუსული დიზელის მიწოდებისთვის დროებითი ზოგადი ლიცენზიის გაცემაც დაადასტურა.
ტრამპის განცხადებით, რუსეთი აშშ-ს 300,000 ტონა დიზელს მიაწვდიდა, ნოემბერში – დამატებით 500,000 ტონას, ხოლო მოკლე პერიოდში – კიდევ 3 მილიონ ტონას. GasBuddy-ის მონაცემებით, აღნიშნული დროისთვის აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი გალონზე $4.36-ს შეადგენდა, რაც სექტემბერში დაფიქსირებულ $4.49-იან პიკთან შედარებით შემცირებულია.
ზელენსკიმ რუსული საწვავის ექსპორტზე შეზღუდვების შემსუბუქება გააკრიტიკა. მისი განცხადებით, რუსეთის მიერ სანქციების შემსუბუქებას „მადლობის ნიშნად“ უკრაინის ქალაქ ზაპოროჟიეში საცხოვრებელ შენობებზე ხუთი ბომბის ჩამოგდება მოჰყვა, რასაც 12 ადამიანი, მათ შორის სამი ბავშვი, ემსხვერპლა.
კვირას ზელენსკიმ კიდევ ერთხელ განაცხადა, რომ უკრაინა ენერგეტიკულ ზავს სამართლიან შეთანხმებად მიიჩნევს. მისი თქმით, თუ რუსეთი უკრაინაზე ენერგეტიკულ თავდასხმებს შეწყვეტს, უკრაინაც მზად იქნება, რუსულ ენერგოობიექტებზე თავდასხმები შეაჩეროს. ზელენსკის ინფორმაციით, რუსეთმა უკრაინის ენერგეტიკულ სექტორზე 196-ჯერ მიიტანა იერიში, რასაც 153 მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა.
უკრაინის პრეზიდენტმა ტრამპის მოთხოვნასაც უპასუხა და აღნიშნა, რომ ქვეყნის ლიდერის არჩევა უკრაინელი ხალხის გადასაწყვეტია. ამასთან, ზელენსკის თქმით, მიმდინარე ომის პირობებში არჩევნების ჩატარება რთული იქნება. მან განაცხადა, რომ მზად არის, არჩევნები 60-დღიანი სრული ცეცხლის შეწყვეტის შემთხვევაში ჩაატაროს, და პუტინს ამ ვადით ზავის გამოცხადებისკენ მოუწოდა.
ჯერჯერობით უცნობია, არსებობს თუ არა რუსეთსა და უკრაინას შორის ენერგეტიკული ზავის შესახებ ოფიციალური შეთანხმება და რა პირობებს მოიცავს ის.
Forbes Georgia-ს აღმასრულებელი რედაქტორი
