ავტორი: ნატა ასათიანი
ფსიქოლოგი
სტატიის წარმდგენია ინერი, პირველი ქართული მობილური აპლიკაცია ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე.
სამუშაო შეიძლება გვაძლევდეს სტრუქტურას, შემოსავალს, სოციალურ კავშირსა და მნიშვნელობის განცდას, მაგრამ ცუდად ორგანიზებულმა გარემომ შეიძლება მენტალურ ჯანმრთელობაზე მნიშვნელოვანი ზეწოლა მოახდინოს. რისკი მხოლოდ დიდი დატვირთვა არ არის: მნიშვნელობა აქვს კონტროლს, სამართლიანობას, როლის სიცხადეს, მხარდაჭერას, დისკრიმინაციას, უსაფრთხოებასა და აღდგენის შესაძლებლობას.
მენტალურ ჯანმრთელობაზე პასუხისმგებლობა მხოლოდ კონკრეტულ თანამშრომელს არ ეკისრება. ინდივიდუალური თვითზრუნვა საჭიროა, მაგრამ ორგანიზაციული რისკები ორგანიზაციულ ცვლილებას მოითხოვს.
სამუშაოს ფსიქოსოციალური რისკები
ფსიქოსოციალური რისკების შეფასება უნდა ეფუძნებოდეს თანამშრომელთა გამოცდილების სისტემურ შესწავლას, მათ შორის ანონიმურ უკუკავშირს, შესაბამის მონაცემებსა და თანამშრომელთა მონაწილეობას, და არა მხოლოდ ერთჯერად მოტივაციურ ღონისძიებებს.
- არარეალისტური დატვირთვა და მუდმივი დროის წნეხი;
- როლის გაურკვევლობა ან ურთიერთგამომრიცხავი მოთხოვნები;
- დაბალი კონტროლი და გადაწყვეტილებებში მონაწილეობის ნაკლებობა;
- ბულინგი, დისკრიმინაცია ან ძალადობა;
- სამუშაოს არასტაბილურობა და არასაკმარისი ანაზღაურება;
- დახმარებისა და ხელმძღვანელობის დეფიციტი;
- სამუშაოსა და პირადი დროის საზღვრის მუდმივი დარღვევა.
რა შეუძლია ორგანიზაციას
WHO რეკომენდაციას აძლევს სამუშაო პირობების გაუმჯობესებას, მენეჯერების განათლებას, დისკრიმინაციისა და შევიწროების პრევენციას, გონივრულ ადაპტაციას და ხარისხიან დახმარებაზე წვდომას. მენტალური ჯანმრთელობის პოლიტიკა უნდა იყოს კონკრეტული: ვინ იღებს შეტყობინებას, რა არის კონფიდენციალური და რა მხარდაჭერის მექანიზმები არსებობს.
ერთჯერადი ტრენინგები თუ აქტივობები ვერ ანაცვლებს რეალისტურ დატვირთვას, დასვენებასა და სამართლიან მენეჯმენტს.
რა შეუძლია თანამშრომელს?
დააფიქსირეთ პრობლემის კონკრეტული მაგალითები და გავლენა, შემდეგ მოითხოვეთ პრიორიტეტების დაზუსტება, ვადის გადახედვა ან რესურსი. გამოიყენეთ არსებული ფორმალური არხები, თუ უსაფრთხოა. შეინარჩუნეთ სამუშაო საათების საზღვრები იქ, სადაც კონტროლი გაქვთ, და დაგეგმეთ რეალური აღდგენა.
საკუთარი ძალებით ყველა სისტემური პრობლემის მოგვარება შეუძლებელია. თუ გარემო ზიანის მომტანია და ცვლილება არ დგება, გარე პროფესიული ან სამართლებრივი კონსულტაცია შეიძლება გახდეს საჭირო; ადგილობრივი წესები უნდა გადაამოწმოთ.
როგორ ვისაუბროთ მენტალურ ჯანმრთელობაზე?
თანამშრომელი არ არის ვალდებული კოლეგებს დიაგნოზი გაუზიაროს. პრაქტიკული საუბარი შეიძლება ფოკუსირდეს ფუნქციურ საჭიროებაზე: მშვიდი სამუშაო დრო, მოქნილი საათი, ეტაპობრივი დაბრუნება ან მკაფიო წერილობითი დავალება. ინფორმაცია მხოლოდ საჭირო პირებთან და თანხმობის ფარგლებში უნდა გავრცელდეს.
მენეჯერის როლი დიაგნოზის დასმა არ არის. მისი ამოცანაა მოსმენა, უსაფრთხო არხის შეთავაზება, სამუშაო რისკის მართვა და საჭირო სერვისზე გადამისამართება.
როდის მივმართოთ სპეციალისტს?
თუ სამუშაო სტრესი გრძელდება, ძილსა და ჯანმრთელობას არღვევს, სხვა სფეროებშიც გადადის ან მუშაობის გაგრძელება გიჭირთ, მიმართეთ ექიმს ან მენტალური ჯანმრთელობის სპეციალისტს. შეფასება დაგეხმარებათ სამუშაო სტრესის, პროფესიული გადაწვის, შფოთვის, დეპრესიისა და ფიზიკური მიზეზების გარჩევაში.
დაუყოვნებელი საფრთხის შემთხვევაში დაუკავშირდით ადგილობრივ გადაუდებელ დახმარებას.
