ქალთა გაძლიერება, პროფესიული განათლება და სოციალური გავლენის მქონე პროექტები საქართველოში ბოლო წლებში განსაკუთრებით აქტუალური გახდა. მართალია, ინტერესი იზრდება, თუმცა გამოწვევები კვლავ რჩება. უკვე წლებია, ნათია შათირიშვილი მის მიერ დაფუძნებული BDC Academy-ის, „ლიდერ ქალთა საზოგადოებისა“ და „სითიეის“ დახმარებით ცდილობს, განათლება თეორიული ცოდნიდან პრაქტიკულ შესაძლებლობად გადააქციოს, რომელიც ფინანსური დამოუკიდებლობისა და ლიდერობისკენ გზას გაკვალავს.
ავტორი: იზა გვარამაძე
თქვენი კარიერა განათლებისა და ქალთა ლიდერობის მიმართულებას უკავშირდება. რა იყო მოტივაცია? რა ძირითადი პრობლემების გადაჭრის საჭიროება დაინახეთ?
ჩემი პროფესიული გზა განათლებისა და ქალთა ლიდერობის მიმართულებით სწორედ იმან განსაზღვრა, რომ წლების განმავლობაში ძალიან მკაფიოდ დავინახე საზოგადოებაში არსებული გამოწვევები – განსაკუთრებით ქალების, ახალგაზრდებისა და პროფესიული განვითარების მიმართულებით.
მთავარი მოტივაცია იყო მიზანი, შემექმნა სივრცე, სადაც ადამიანებს ექნებოდათ შესაძლებლობა მიეღოთ არა მხოლოდ განათლება, არამედ რეალური შანსი საკუთარი ცხოვრების შესაცვლელად.
დავინახე რამდენიმე მნიშვნელოვანი პრობლემა: პროფესიულ განათლებაზე შეზღუდული ხელმისაწვდომობა, ქალების არასაკმარისი წარმომადგენლობა ლიდერულ პოზიციებზე, ფინანსური დამოუკიდებლობის ნაკლებობა, პრაქტიკული უნარების დეფიციტი, დასაქმებასთან დაკავშირებული სირთულეები, რეგიონებში ხარისხიან განათლებაზე არასაკმარისი წვდომა, ქალების ნაწილის დაბალი თვითრწმენა და მხარდაჭერის ნაკლებობა.
ამ საჭიროებებმა შექმნა მოტივაცია, რომ განათლება ყოფილიყო არა მხოლოდ დიპლომი, არამედ შესაძლებლობა – კარიერის, დამოუკიდებლობისა და საკუთარი პოტენციალის რეალიზებისთვის.
BDC Academy, „ლიდერ ქალთა საზოგადოება“ და კომპიუტერული ტექნოლოგიების აკადემია – „სითიეი“ სწორედ ამ იდეაზე დაფუძნდა – შეგვექმნა გარემო, სადაც ქალი შეძლებს სწავლას, პროფესიულ განვითარებას, ლიდერული უნარების გაძლიერებას, საერთაშორისო კავშირების დამყარებას, ეკონომიკურ გაძლიერებას და საზოგადოების ცხოვრებაში აქტიურ მონაწილეობას.
„ბიდისი“, „ლიდერ ქალთა საზოგადოება“, „სითიეი“ – კონკრეტულად რას ემსახურება თითოეული პროექტი?
„ბიდისი“, „ლიდერ ქალთა საზოგადოება“ და „სითიეი“ ერთიანდებიან საერთო იდეის გარშემო – ადამიანის განვითარების, გაძლიერებისა და ახალი შესაძლებლობების შექმნისთვის.
BDC Academy როგორც საგანმანათლებლო პლატფორმა, ორიენტირებულია ცოდნისა და პროფესიის მიცემაზე; „ლიდერ ქალთა საზოგადოება“ ქმნის სივრცეს ქალთა ლიდერობის, საერთაშორისო თანამშრომლობისა და სოციალური ცვლილებებისთვის; ხოლო „სითიეი“ ამ ერთიან ხედვაში წარმოადგენს განვითარების, კავშირებისა და შესაძლებლობების გაძლიერების მიმართულებას.
მათი საერთო ხედვა ეფუძნება რწმენას, რომ განათლება, მხარდაჭერა და სწორი გარემო ადამიანს აძლევს ძალას, შეცვალოს საკუთარი ცხოვრება და საზოგადოებაზე დადებითი გავლენა მოახდინოს.
დღეს ქალთა გაძლიერების აუცილებლობაზე ბევრი საუბრობს. თქვენი აზრით, საქართველოში ყველაზე დიდ გამოწვევად რა რჩება – განათლების, ეკონომიკური დამოუკიდებლობისა თუ თვითრწმენის ნაკლებობა?
ჩემი აზრით, საქართველოში ქალთა გაძლიერების მიმართულებით ყველაზე დიდ გამოწვევას მხოლოდ ერთი ფაქტორით ვერ განვსაზღვრავთ, რადგან განათლება, ეკონომიკური დამოუკიდებლობა და თვითრწმენა ერთმანეთთან ძალიან მჭიდროდაა დაკავშირებული.
თუმცა, თუ ერთ მთავარ ბარიერს გამოვყოფდი, ეს ხშირად სწორედ თვითრწმენის ნაკლებობაა, რომელიც სხვა პრობლემებსაც აძლიერებს.
ბევრ ქალს აქვს შესაძლებლობა, ნიჭი და პოტენციალი, მაგრამ წლების განმავლობაში არსებული სოციალური სტერეოტიპები, გარემოს გავლენა და მხარდაჭერის ნაკლებობა აფერხებს მათი შესაძლებლობების სრულად რეალიზებას.
ამასთანავე, ეკონომიკური დამოუკიდებლობა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი საფუძველია ქალის გაძლიერებისთვის. როდესაც ქალს აქვს პროფესია, შემოსავალი და ფინანსური სტაბილურობა, ის უფრო თავისუფალია გადაწყვეტილებების მიღებაში, კარიერულ განვითარებასა და ლიდერულ პოზიციებზე გადასვლაში.
განათლება კი ამ ყველაფრის საწყისი ეტაპია – სწორედ განათლება ქმნის შესაძლებლობას, განვითარდეს პროფესიულად, გახდეს კონკურენტუნარიანი, შეიძინოს თანამედროვე უნარები და დაიმკვიდროს ადგილი საზოგადოებრივ თუ ბიზნესის სივრცეში.
ამიტომ ვფიქრობ, რომ ქალთა გაძლიერება კომპლექსური პროცესია და ის აუცილებელია. სწორედ ამიტომ BDC Academy და „ლიდერ ქალთა საზოგადოება“ ცდილობენ შექმნან პლატფორმა, რომელიც ქალებს აძლევს არა მხოლოდ ცოდნას, არამედ თავდაჯერებულობას, მხარდაჭერასა და განვითარების რეალურ შესაძლებლობებს.
თქვენი გზა როგორი იყო ლიდერ ქალად ჩამოყალიბებამდე? როგორ ფიქრობთ, რა დაგეხმარათ ამაში? რა იყო გადამწყვეტი ნაბიჯი, რამაც აქამდე მიგიყვანათ?
ლიდერ ქალად ჩამოყალიბების გზა ჩემთვის მარტივი არ ყოფილა – ეს იყო მუდმივი განვითარების, შრომის, პასუხისმგებლობისა და საკუთარი თავის რწმენის პროცესი.
ყველაზე მნიშვნელოვანი, რაც ამ გზაზე დამეხმარა, იყო მიზნის მკაფიო ხედვა და სურვილი, რომ ჩემი საქმიანობა მხოლოდ პირად წარმატებაზე არ ყოფილიყო ორიენტირებული, არამედ რეალური გავლენა მოეხდინა ადამიანების ცხოვრებაზე.
გზის დასაწყისში ხშირად მიწევდა გამოწვევებთან გამკლავება – სკეპტიციზმი, რესურსების ნაკლებობა, პასუხისმგებლობების ერთდროულად მართვა, მაგრამ სწორედ ამ სირთულეებმა მასწავლა გამძლეობა, დისციპლინა და გადაწყვეტილებების მიღება.
ვფიქრობ, ჩემთვის ერთ-ერთი გადამწყვეტი ნაბიჯი იყო ის, რომ არ შემეშინდა ახალი მიმართულებების დაწყების და პასუხისმგებლობის აღების. განათლების სფეროში საქმიანობამ ძალიან მკაფიოდ დამანახვა, რამდენად მნიშვნელოვანია ადამიანებისთვის შესაძლებლობების შექმნა – განსაკუთრებით ქალებისთვის და ახალგაზრდებისთვის.
ასევე ძალიან მნიშვნელოვანი იყო საერთაშორისო ურთიერთობები და სხვადასხვა პროფესიულ წრეში კომუნიკაცია, რადგან ეს გაძლევს გამოცდილებას, ახალ ხედვებს და კიდევ უფრო მეტ პასუხისმგებლობას, რომ შენი საქმიანობა პოზიტიურ ცვლილებებს ემსახურებოდეს.
დღეს ვფიქრობ, რომ ლიდერობა მხოლოდ პოზიცია არ არის – ეს არის უნარი, შთააგონო ადამიანები, შექმნა შესაძლებლობები და საკუთარი მაგალითით აჩვენო, რომ განვითარება ყოველთვის შესაძლებელია.
რამდენად რთულია საქართველოში სოციალური გავლენის მქონე პროექტების მდგრადად განვითარება?
საკმაოდ რთულია.. თუმცა სწორ ხედვასა და მუდმივ მუშაობაზე დაფუძნებული ინიციატივები რეალურ შედეგს აუცილებლად აღწევს.
ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა არის ის, რომ სოციალური პროექტები ხშირად დიდ რესურსს, დროსა და გრძელვადიან ჩართულობას მოითხოვს, მაშინ როდესაც დაფინანსება და მხარდაჭერა ყოველთვის სტაბილური არ არის.
ასევე გამოწვევად რჩება საზოგადოების ცნობიერების დონე გარკვეულ საკითხებზე, კერძო და საჯარო სექტორის არასაკმარისი თანამშრომლობა, რეგიონებში რესურსებზე შეზღუდული ხელმისაწვდომობა, სოციალური პროექტებისადმი სკეპტიკური დამოკიდებულება, კვალიფიციური ადამიანური რესურსის მოძიება და ინიციატივების გრძელვადიანად შენარჩუნება.
თუმცა, მიუხედავად სირთულეებისა, საქართველოში იზრდება ინტერესი ისეთი მიმართულებების მიმართ, როგორიცაა ქალთა გაძლიერება, პროფესიული განათლება, სოციალური მეწარმეობა, ახალგაზრდების განვითარება და საერთაშორისო თანამშრომლობები.
ჩემი გამოცდილებით, სოციალური პროექტი მდგრადი ხდება მაშინ, როდესაც მას აქვს მკაფიო მისია, რეალური გავლენა ადამიანებზე, ძლიერი გუნდი, საზოგადოებრივი ნდობა და მუდმივი განვითარებისა და ადაპტაციის უნარი.
BDC Academy და „ლიდერ ქალთა საზოგადოება“ სწორედ ამ პრინციპებით ცდილობენ იმუშაონ – რომ თითოეული პროექტი იყოს არა ერთჯერადი აქტივობა, არამედ გრძელვადიანი შესაძლებლობა ადამიანებისთვის.
ვფიქრობ, დღეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, სოციალური გავლენის მქონე ინიციატივებმა შეძლონ განათლების, ბიზნესის, მედიისა და საერთაშორისო პარტნიორების გაერთიანება, რადგან სწორედ ასეთი თანამშრომლობა ქმნის რეალურ და მდგრად ცვლილებებს საზოგადოებაში.
მოდი, შედეგებზეც ვისაუბროთ, რას მიაღწიეთ დაფუძნებიდან დღემდე თქვენი პროექტებით?
დაფუძნებიდან დღემდე ჩვენი საქმიანობის მთავარი მიზანი იყო, რომ განათლება და სოციალური მხარდაჭერა რეალურ შესაძლებლობად გვექცია ადამიანებისთვის, განსაკუთრებით – ქალებისთვის, ახალგაზრდებისთვის, სოციალურად დაუცველი ჯგუფებისა და იმ ადამიანებისთვის, ვისაც ყველაზე მეტად სჭირდება მეორე შანსი.
BDC Academy-ის ფარგლებში წლების განმავლობაში ათასობით ადამიანმა მიიღო პროფესიული განათლება და გადამზადება სხვადასხვა მიმართულებით. ჩვენი პროგრამები ორიენტირებულია პრაქტიკულ უნარებსა და დასაქმების ხელშეწყობაზე, რის შედეგადაც არაერთმა კურსდამთავრებულმა შეძლო დასაქმება, საკუთარი საქმიანობის დაწყება, ფინანსური დამოუკიდებლობის მიღწევა და პროფესიული განვითარების გაგრძელება საქართველოში თუ მის ფარგლებს გარეთ.
დღეს „ბიდისი“ მრავალ მიმართულებას აერთიანებს და ყოველწლიურად ასობით სტუდენტს ემსახურება. განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ქალთა ჩართულობას – ჩვენი ბენეფიციარების დიდი ნაწილი სწორედ ქალები არიან, რომლებიც სწავლების შემდეგ ახერხებენ კარიერულ განვითარებასა და ეკონომიკურ გაძლიერებას.
„ლიდერ ქალთა საზოგადოების“ ფარგლებში კი განხორციელდა არაერთი სოციალური, საგანმანათლებლო და საერთაშორისო პროექტი, რომლებშიც ჩართული იყვნენ ქალები, ახალგაზრდები, სოციალურად დაუცველი ოჯახები, მარტოხელა დედები, ბავშვები და პენიტენციურ სისტემაში მყოფი ქალები.
ჩვენთვის განსაკუთრებით ემოციური და მნიშვნელოვანი იყო პენიტენციურ სისტემაში განხორციელებული პროექტები. „ლიდერ ქალთა საზოგადოების“ მიერ, შესაბამისი უწყებებისა და პენიტენციური სამსახურის ნებართვით, ჩატარდა განსაკუთრებული სოციალური დეფილე, რომელმაც საზოგადოების დიდი ყურადღება მიიპყრო.
ამ პროექტს ჰქონდა არა მხოლოდ კულტურული, არამედ ძალიან ძლიერი სოციალური და ადამიანური დატვირთვა – ის ემსახურებოდა ქალების რეაბილიტაციას, თვითგამოხატვასა და საზოგადოების მხარდაჭერის გაძლიერებას.
განსაკუთრებით დასამახსოვრებელი იყო შემთხვევა, როდესაც პროექტში მონაწილე 21 წლის პატიმარი გოგონა ღონისძიების შემდეგ გათავისუფლდა, რაც ყველასთვის ძალიან ემოციური და სიმბოლური მომენტი აღმოჩნდა – როგორც იმედის, მეორე შანსისა და ახალი ცხოვრების დასაწყისის მაგალითი.
ამ წლების განმავლობაში არაერთი პატიმარი ქალი გადამზადდა სხვადასხვა პროფესიულ მიმართულებაში, ხოლო ბევრმა მათგანმა გათავისუფლების შემდეგ შეძლო დასაქმება და საზოგადოებაში რეინტეგრაცია.
ასევე, „ბიდისი აკადემიისა“ და „ლიდერ ქალთა საზოგადოების“ ერთობლივი პროექტების ფარგლებში მხარდაჭერა გაეწია უამრავ სოციალურად დაუცველ ქალს, დედასა და ბავშვს – როგორც განათლების, ისე ფსიქოსოციალური მხარდაჭერისა და განვითარების შესაძლებლობების მიმართულებით.
ჩვენთვის ყველაზე დიდი შედეგი მხოლოდ სტატისტიკა არ არის – ყველაზე მნიშვნელოვანი ის ადამიანური ისტორიებია, სადაც განათლებამ, მხარდაჭერამ და სწორმა გარემომ ადამიანებს ცხოვრების შეცვლის შესაძლებლობა მისცა.
ბოლო წლებში ქალთა მეწარმეობა და ლიდერობა უფრო აქტუალური გახდა. თქვენი დაკვირვებით, რეალურად შეიცვალა გარემო თუ ცვლილებები ჯერ კიდევ ზედაპირულია? თქვენ რის შეცვლას ისურვებდით ამ მიმართულებით?
ქალთა მეწარმეობისა და ლიდერობის მიმართ ინტერესი ბოლო პერიოდში ნამდვილად გაიზარდა და ეს ძალიან მნიშვნელოვანი პოზიტიური ცვლილებაა. დღეს ბევრად მეტი ქალი იწყებს საკუთარ საქმიანობას, ერთვება ბიზნესში, საჯარო სივრცეში და ლიდერულ პოზიციებზე საკუთარი ადგილის დამკვიდრებას ცდილობს.
ასევე გაიზარდა საერთაშორისო პროექტების, საგანმანათლებლო პროგრამებისა და ქალთა მხარდაჭერაზე ორიენტირებული ინიციატივების რაოდენობა, რაც ქალებისთვის ახალ შესაძლებლობებს ქმნის.
თუმცა, ვფიქრობ, მიუხედავად პროგრესისა, ბევრი ცვლილება ნაწილობრივ ზედაპირულია და რეალურ თანასწორობამდე კიდევ საკმაოდ დიდი გზაა გასავლელი.
დღემდე გამოწვევად რჩება ქალების არასაკმარისი წარმომადგენლობა გადაწყვეტილების მიმღებ პოზიციებზე, ფინანსურ რესურსებსა და ინვესტიციებზე ნაკლები ხელმისაწვდომობა, რეგიონებში შესაძლებლობების დეფიციტი, სტერეოტიპები, რომლებიც ქალის ლიდერობას ხშირად დამატებით ბარიერებს უქმნის და ისიც, რომ ბევრ ქალს საკუთარი შესაძლებლობების ბოლომდე არ სჯერა.
ჩემი დაკვირვებით, ქალებს ხშირად უწევთ საკუთარი პროფესიონალიზმის ორმაგად დამტკიცება, რათა მიიღონ ის აღიარება, რომელიც თანაბარ პირობებში ბუნებრივად უნდა ჰქონდეთ.
ამიტომ ვფიქრობ, რომ მთავარი ცვლილება მხოლოდ ფორმალურ მხარდაჭერაში არ უნდა იყოს – აუცილებელია გარემოს რეალური ტრანსფორმაცია, სადაც ქალებს ექნებათ მეტი ეკონომიკური შესაძლებლობა, ძლიერი მენტორული მხარდაჭერა, ხარისხიან განათლებასა და პროფესიულ განვითარებაზე ხელმისაწვდომობა და უსაფრთხო, თანასწორი გარემო საკუთარი იდეების რეალიზებისთვის. სწორედ ამ მიმართულებით მუშაობს BDC Academy და „ლიდერ ქალთა საზოგადოება“.
მე პირადად ვისურვებდი, რომ მომავალში უფრო მეტი ქალი ვიხილოთ ბიზნესის მფლობელად, საერთაშორისო პროექტების ხელმძღვანელად, პოლიტიკაში, განათლების სფეროში, ტექნოლოგიურ მიმართულებებში და გადაწყვეტილების მიმღებ პოზიციებზე.
ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ქალთა გაძლიერება მხოლოდ ქალაქებს არ შეეხოს – მსგავსი შესაძლებლობები თანაბრად უნდა იყოს ხელმისაწვდომი რეგიონებშიც და სოციალურად მოწყვლადი ჯგუფებისთვისაც.
ბოლოს, სამომავლო გეგმებზეც გვესაუბრეთ.
ჩვენი სამომავლო გეგმები დაკავშირებულია როგორც განათლების გაფართოებასთან, ისე ქალთა გაძლიერებისა და სოციალური გავლენის მქონე პროექტების კიდევ უფრო მასშტაბურად განვითარებასთან.
BDC Academy-ის მთავარი მიზანია თანამედროვე პროფესიული განათლების მიმართულებების გაძლიერება და ისეთი პროგრამების შექმნა, რომლებიც მაქსიმალურად იქნება მორგებული დღევანდელი შრომის ბაზრის მოთხოვნებზე.
სამომავლოდ ვგეგმავთ ახალი პროფესიული და საერთაშორისო სასწავლო პროგრამების დამატებას; ტექნოლოგიური და AI-მიმართულებების განვითარებას; სტუდენტებისთვის პრაქტიკული და დასაქმებაზე ორიენტირებული გარემოს კიდევ უფრო გაძლიერებას; საერთაშორისო პარტნიორობების გაფართოებას; რეგიონებში ხელმისაწვდომობის ზრდას და ახალგაზრდებისთვის მეტი კარიერული შესაძლებლობის შექმნას.
ასევე მნიშვნელოვანი მიმართულებაა სოციალური პასუხისმგებლობის პროექტები, სადაც განსაკუთრებული ყურადღება ისევ და ისევ დაეთმობა ქალთა პროფესიულ გადამზადებას; სოციალურად დაუცველი ოჯახების მხარდაჭერას; მარტოხელა დედების გაძლიერებას; შშმ პირებისა და მათი ოჯახების მხარდაჭერას და პენიტენციურ სისტემაში მყოფი ქალების რეაბილიტაციასა და რეინტეგრაციას.
„ლიდერ ქალთა საზოგადოების“ მიმართულებით კი ჩვენი ხედვაა, კიდევ უფრო გაძლიერდეს ქალთა ლიდერობის პლატფორმა; საერთაშორისო თანამშრომლობები; ბიზნეს- და საგანმანათლებლო კავშირები; ქალთა ეკონომიკური გაძლიერების პროექტები და სოციალური კამპანიები, რომლებიც რეალურ ცვლილებებს შეუწყობს ხელს.
სამომავლოდ ვგეგმავთ საერთაშორისო ფორუმების, ქალთა ლიდერობის გაცვლითი პროგრამების, ტრენინგებისა და მასშტაბური სოციალური ინიციატივების განხორციელებას როგორც საქართველოში, ისე საერთაშორისო პარტნიორებთან ერთად.
ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ თითოეულ პროექტს ჰქონდეს არა მხოლოდ საგანმანათლებლო, არამედ სოციალური გავლენა – რადგან გვჯერა, რომ განათლება, მხარდაჭერა და სწორი შესაძლებლობები ადამიანების ცხოვრებას რეალურად ცვლის.
S
