ფოტო: fool.com
მსოფლიოში იდენტიფიცირებული და ეკონომიკურად მოპოვებადი ურანის რესურსების უდიდესი ნაწილი რამდენიმე ქვეყანაშია კონცენტრირებული. მათ შორის ლიდერია ავსტრალია, რომელსაც მსოფლიო მარაგების 28% ეკუთვნის.
OECD-ის ბირთვული ენერგიის სააგენტოსა (NEA) და ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) 2023 წლის მონაცემებით, მსოფლიოში იდენტიფიცირებული ურანის რესურსები 5.9 მილიონ ტონას შეადგენს. ამ მოცულობის ნახევარზე მეტი მხოლოდ სამ ქვეყანაზე: ავსტრალიაზე, ყაზახეთსა და კანადაზე მოდის.
როგორც აღვნიშნეთ, ავსტრალია მსოფლიოში ურანის ყველაზე დიდი სარესურსო ბაზის მფლობელია. ქვეყანაში დაახლოებით 1.7 მილიონი ტონა ურანია, რაც მსოფლიო მარაგების 28%-ს შეადგენს. ეს მაჩვენებელი ორჯერ აღემატება მეორე ადგილზე მყოფი ყაზახეთის რესურსებს.
თუმცა დიდი რესურსების ფლობა ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ ქვეყანა ურანის უმსხვილესი მწარმოებელია. რესურსების შეფასება ასახავს იმ მარაგს, რომლის ეკონომიკურად მოპოვებაც შესაძლებელია, მაშინ როცა რეალური წარმოება დამოკიდებულია მაღაროების განვითარებაზე, ინვესტიციებზე, რეგულაციებსა და სახელმწიფო პოლიტიკაზე.
მიუხედავად იმისა, რომ ავსტრალია ურანის უდიდეს მარაგებს ფლობს, მისი სამთო ინდუსტრია ამ რესურსების მასშტაბს სრულად არ ასახავს. ამის მიზეზად ექსპერტები პოლიტიკურ შეზღუდვებსა და ახალი პროექტების განვითარების ხანგრძლივ პროცესს ასახელებენ.
სიაში მეორე ადგილზე ყაზახეთია, რომლის იდენტიფიცირებული ურანის რესურსები 813,900 ტონას აღწევს და მსოფლიო მარაგების 14%-ს შეადგენს.
მას მოსდევს კანადა, სადაც 582,000 ტონა ურანია თავმოყრილი, რაც გლობალური რესურსების დაახლოებით 10%-ია. შედეგად, ავსტრალია, ყაზახეთი და კანადა ერთად მსოფლიოს იდენტიფიცირებული ურანის რესურსების 52%-ს აკონტროლებენ.
ამასთან, ყაზახეთი და კანადა არა მხოლოდ დიდი რესურსების მფლობელები, არამედ ურანის უმსხვილესი მწარმოებლებიც არიან, რის გამოც ისინი გლობალური ბირთვული საწვავის მიწოდების ჯაჭვში მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ.
ლიდერი სამეულის მიღმა ურანის მნიშვნელოვანი რესურსები აფრიკაში, აზიაში, ევროპასა და ამერიკის კონტინენტზეა განაწილებული. აფრიკაში განსაკუთრებით გამოირჩევიან ნამიბია და ნიგერი, ხოლო ევრაზიაში რუსეთი, ჩინეთი, უკრაინა და უზბეკეთი. ამერიკის კონტინენტზე მნიშვნელოვანი რესურსები აქვს ბრაზილიას, არგენტინას, პერუსა და აშშ-ს.
| # | ქვეყანა | იდენტიფიცირებული ურანის რესურსი (ტონა, 2023) | წილი მსოფლიო მარაგში |
|---|---|---|---|
| 1 | ავსტრალია | 1,671,200 | 28% |
| 2 | ყაზახეთი | 813,900 | 14% |
| 3 | კანადა | 582,000 | 10% |
| 4 | ნამიბია | 497,900 | 8% |
| 5 | რუსეთი | 476,600 | 8% |
| 6 | ნიგერი | 336,000 | 6% |
| 7 | სამხრეთი აფრიკა | 320,900 | 5% |
| 8 | ჩინეთი | 270,500 | 5% |
| 9 | ბრაზილია | 167,800 | 3% |
| 10 | მონღოლეთი | 144,600 | 2% |
| 11 | უკრაინა | 106,700 | 2% |
| 12 | ბოტსვანა | 87,200 | 1% |
| 13 | აშშ | 67,800 | 1% |
| 14 | ტანზანია | 57,700 | 1% |
| 15 | უზბეკეთი | 45,000 | 1% |
| 16 | არგენტინა | 34,300 | 1% |
| 17 | პერუ | 33,400 | 1% |
| 18 | ესპანეთი | 28,500 | 1% |
| 19 | თურქეთი | 27,100 | 1% |
| 20 | ზამბია | 23,000 | 0% |
| 21 | მავრიტანია | 18,200 | 0% |
| — | სხვა ქვეყნები | 115,400 | 2% |
| — | მსოფლიო ჯამი | 5,925,700 | 100% |
